İllərin intizarı...

İllərin intizarı...
 

Yol varsa, gözləməyinə dəyər...

 Dünyada təsadüfi heç nəyin olmadığı artıq inandığım azsaylı məsələlərdən biridir. Bu mənada, hazırda oxuduğunuz yazını tamam başqa bir mövzuya aid hazırlamaq istəyimin qarşısını çoxdan unudulan bir mahnının sözləri kəsir. Çox az hallarda vaxt tapıb tamaşaçısı olduğum televiziya kanallarının birindəSəhərkinofilmindən mahnı səsləndirilərkən, bu oxuduğunuz yazı araya-ərsəyə gəlir. Yəqin ki, zərurətdən...

 Doğrusu, həmin filmlə, onun süjetiylə hazırkı yazının mövzusu heç bir halda uyğun gəlməsə, üst-üstə düşməsə , dinləyənin yazanın hissi-ovqatı bir məqamda kəsişir.

O məqamın adı da keçmişdən bugünədək məni Qarabağla, qarabağlılarla birləşdirən şəxslər, tanıdığım ən yaxın uzaq adamlar, illəri yoran dostuqlarım, ən nəhayət, valideynlərimdir. Bəli, bircə mahnının melodiyaları əslində, yaxın hesab eləsəm , uzaq keçmişə, valideynlərimin mənim ifamda həmişə dinləmək istədiklərinə, daim eşitmək arzusunda olduqlarına, onları sövq-təbii bağlı olduqları torpağa, orda qoyub-gəldiklərinə sarı aparır. bu mahnını hazırda dinləyərkən, səsləndirildiyi kinofilmdən, onun sözlərindən danışmaq istəyirəm, dediyim kimi. Heç demə, hazırkı ovqata, məram məqsədə dəxli olmayan bir məqamla da keçən illərin ən əziz xatirəsini, ən unudulmazını təkrar yaşamaq olarmış...

Daim əlaqədə olduğumuz, demək olar ki, birevli sayıldığımız qohumlarımızın qeyd-şərtsiz, hamısı arana düşəndə mütləq bizə gələrdi. Onlarn bizimlə, bizim onlarla davamlı, sıx əlaqələrimiz nəticəsində özümüzü qarabağlı hesab edirdik. Yayın istisi başlar-başlamaz, daimi yaşadığımız yer-yurdda qərar tuta bilməz, mütləq dağa, yaxud da, Qarabağ ərazisində yaşayan qohumlarımızın yanına qaçardıq. Bəli, məhz qaçardıq, çünki uzun illərin alışqanlığına uyğun, istiyə heç davam gətirə bilməzdik. Yeknəsək qaramat hesab etdiyimiz qışı yayın rəngarəng arzusuna görə, birtəhər başa vurardıq. Neçə illər belə davam etdiyindən , özümü Aranın yerli camaatından deyil, sanki müvəqqəti sakini hesab etmişəm. Qarabağdakı qohumlarımızın əksəriyyəti məcburi köçkünlük dövründə özünü necə hiss edirdisə, bax, eləcə...

Hazırda isə tamam başqa bir hadisələrin, dövr zamanın iştirakçılarıyıq. Bir neçə ay öncə başa çatan müharibədən sonra, işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin yenidən qurulması, bərpa tikintisi məsələləri aktuallaşıb. Hamı birmənalı şəkildə oraların necə olacağını, hansı formada inşa ediləcəyini gözləyir. Hamı bu arzudaykən, məhz qarabağlıların bunu necə səbirsizliklə gözlədiyini təsəvvür etmək çətin olmaz. Qeyd etdiyim kimi, qeyri-rəsmi qarabağlı olsam da, uşaqlığımın gəncliyimin ən yaddaqalan xatirələri Qarabağla bağlı olduğuna görə, viran edilmiş şəhərlərin-kəndlərin necə qurulacağı onlar qədər mənim üçün çox önəmlidir.

O önəmli hadisələrdən biri şairə Natəvanın ev-muzeyinin, tarix-diyarşünaslıq muzeyinin, Vaqifin məqbərəsinin necə olacağıdır. Atamın ovcuna dolduraraq bizə içirdiyi, şir heykəlinin ağzından axan bulaq suyunun dadını təkrar dadmağım, onu indi var olmuş, yaşamş kimi hiss etməyimdir. O narahatlıqdan biri, AğdamdakıÇay evinin, dəfələrlə ziyarətçisi olduğumuz musiqi məktəbinin indi necə inşa edilməsidir. ŞuşadakıTurbazanın əvvəlki, yoxsa müasir üslubda tikiləcəyi, “Turş suyun, “İsa bulağının, “Damcıbulağının o illərdəki kimi olacağı, onları necə görəcəyimin narahatlığıdır...

Bu siyahını uzatmaq da olar, keçmişi bugünü sayaq gözünün qarşısında olanlar üçün bu, artıq uzaq kədərli bir xatirə deyil. Bütün yaşananların xatirə adlı albomuna bir neçə aydır tezliklə gediləcək, qayıdılacaq bir ünvan da həkk edilib. Sanıram, o alboma daha kədər qarışıq xatirələr yazılmayacaq, onun son səhifələrinə arzuların irəlidə, qarşıda var olacaq, baş verəcək hadisələri möhür vuracaq.

Bu möhürün ilki cəmi 44 gündə vurulub. İşğaldan çox az bir vaxtda azad edilmiş torpaqlarımızın timsalında. Bundan sonrası da davamlı şəkildə baş tutmalıdır. İstər klassikanı saxlamaq müasir görünüşü tətbiq etməklə, istərsə yeni, “ağıllı şəhərağıllı kəndmodeliylə olsun, məqsədlər açıqlanıb. Bu məqsədlər çoxşaxəli olsa da, fikrimcə, orda ən əsası, işğaldan azad edilən torpaqlarımızın öncə viranəlikdən azad olunmasıdır.

Viranəliyi həyat məqsədi seçən ermənilər isə dilbər guşələri olduğu kimi saxlaya biməzdilər; həm özlərininki olmadığından, həm oraları müvəqqəti qəsb etdiklərini anladıqlarından, həm bayquş xislətlərindən dolayı. Yandırdıqlarıkörpülərdən keçməyəcəklərini başa düşdülər, sonunda.

Sözün bütün mənfi mənalarındakı naxoş sözlərə layiq olsalar da, hiyləgər xislətlərinə uyğun, bu dəfə anladılar onları nəyin gözlədiyini.

Bizlərsə... O mahnıdakı bir misrada olduğu kimi, “insaf et, yoruldum, yol gözləməkdənməzmununa uyğun, çox gözlədik. onilliklərin intizarına mükafat olaraq, qarşıda gediləcək, keçiləcək böyük bir yol da başlanır. Əsas olan da odur - yol varsa, gözləməyinə dəyər...

 Nigar Orucova 

0.011919021606445