Ana dilinə ögey münasibət bəsləməyə haqqımız yoxdur

Bir millətin varlığı və inkişafı onun tarixi və mədəni şüurunun səviyyəsi ilə bağlıdır

 Azərbaycan türkləri, Azərbaycan torpaqları o zaman bir olacaq ki, övladlarımız Ana dilində milli ruhda və normal tədris, nizam-intizam qaydaları çərçivəsində təhsil alacaqlar!

Milli təhsilini Ana dilində almayan (hətta, buna görə heç bir əngəl olmadığı halda), dostunu və düşmənini vaxtında bilməyən bir toplumun gələcəyi yoxdur. Bir millətin varlığı və inkişafı, tarixi və mədəni şüurunun səviyyəsi ilə bağlıdır. Əgər bir toplumda öz övladlarını könüllü şəkildə başqa dillərdə oxumağa sövq edənlər varsa, hətta, guya belələri alim, müəllim, ziyalı adlarını daşıyırlarsa, o zaman    qara- qara   düşünməyə dəyər. Çünki ana dilində təhsil almayan bir toplumun övladları, hətta onun sayı çox azdırsa belə, fərq etməz, aldığı qeyri-ana dili təhsilinin təsiri altında qalır. Yəni tarixi və mədəni şüuru qeyri-ana dili təsiri altında formalaşır. Hesab edirəm ki, heç bir məcburiyyət olmadığı halda, öz övladını ana dilli məktəbə deyil, qeyri-ana dilli məktəbə həvalə edən istənilən vətəndaşın milli şüurunda problem var. Əlbəttə, müxtəlif dilləri bilmək müəyyən anlamda müsbət göstəricidir. Ancaq bütün hallarda öz övladını anadilli məktəbə deyil, yad dilli bir məktəbə həvalə etmək yolverilməzdir. Buna haqq qazandırmağa çalışmaq da, mənasız və əhəmiyyətsizdir. Ana dilinə ögey münasibət bəsləməyə haqqımız yoxdur. Əgər ana dili dediyimiz dilə sahib çıxmırıqsa, deməli, bu eyni zamanda milli kimliyimizə formal yanaşmaq deməkdir. Başqa sözlə, əgər bir Azərbaycan türkü öz övladını anadilli məktəbə deyil, deyək ki, rusdilli, ingilisdilli, ərəbdilli bir məktəbə göndərirsə, o, bunu ya cahillikdən edir (yəni türklüyün nə olduğunu bilmir), ya da bilərək edir (yəni türklüyün nə olduğunu bildiyi halda, onu zahirən qəbul edir və əslində ona uyğun hərəkət etmir). Bu isə o deməkdir ki, nə vaxta qədər bu xalqın böyük çoxluğu Azərbaycan türklüyünü ya sözün əsl mənasında dərk etməyəcəksən, ya da zahirən onu qəbul edib və ancaq yad maraqlara xidmət edəcəksə, o zaman, istər maddi-fiziki, istərsə də ruhi-mənəvi anlamda birləşməyimiz uzun sürəcək.

 AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı
elmi işçisi, Dos., Dr. Faiq Ələkbərli

0.078715085983276